ΟΔΗΓΟΣ ΒΗΜΑ-ΒΗΜΑ
Πώς γίνεται σωστά το πρεσάρισμα σε υδραυλικό σωλήνα (ρακόρ)
Ένα ρακόρ που φαίνεται σφιχτό δεν είναι απαραίτητα σωστά πρεσαρισμένο. Δείτε πώς διαλέγετε ρακόρ και μήτρα, πώς βρίσκετε το μήκος εισαγωγής και πώς ελέγχετε το αποτέλεσμα πριν μπει ο σωλήνας σε πίεση.
Σύντομα: το πρεσάρισμα υδραυλικού σωλήνα στερεώνει μόνιμα το ρακόρ, συμπιέζοντας τον κάλυκά του μέσα σε μήτρα, στη διάμετρο που ορίζει ο πίνακας του κατασκευαστή. Για σωστό αποτέλεσμα χρειάζονται ρακόρ για τον συγκεκριμένο σωλήνα, πλήρης εισαγωγή ως το σημάδι, η σωστή μήτρα, μέτρηση της διαμέτρου μετά το πρεσάρισμα και δοκιμή πίεσης με υγρό.
Στο συνεργείο, στο γεωργικό μηχάνημα ή στη γραμμή παραγωγής, ο υδραυλικός σωλήνας δουλεύει με υψηλή πίεση και κραδασμούς. Όταν ένα ρακόρ στάζει ή φεύγει από τον σωλήνα, ένα από τα πρώτα που ελέγχονται είναι το πρεσάρισμα. Παρακάτω θα βρείτε τη διαδικασία που περιγράφουν οι κατασκευαστές, με τα σημεία που κρίνουν αν η σύνδεση θα αντέξει.

Υδραυλικοί σωλήνες του καταλόγου, που πρεσάρονται με τα δικά τους ρακόρ:
ΣΩΛΗΝΑΣ 155°C ΖΕΣΤΟΥ ΝΕΡΟΥ R2
Για πλυστικά μηχανήματα ζεστού νερού, με 2 συρμάτινα πλέγματα.
Τι είναι το πρεσάρισμα υδραυλικού σωλήνα
Πρεσάρισμα είναι η μόνιμη στερέωση ενός ρακόρ σε σωλήνα με συμπίεση. Το πρεσαριστό ρακόρ έχει δύο μέρη: την ουρά, που μπαίνει μέσα στον σωλήνα, και τον κάλυκα, που τον αγκαλιάζει απ’ έξω. Η πρέσα κλείνει γύρω από τον κάλυκα μια μήτρα από τομείς και τον συμπιέζει, ώστε να κλειδώσει πάνω στο λάστιχο και να στεγανοποιήσει πάνω στην ουρά.
Τα πρεσαριστά ρακόρ είναι μόνιμα. Θέλουν μηχάνημα πρεσαρίσματος και δεν ξαναχρησιμοποιούνται. Υπάρχουν και βιδωτά ρακόρ που μπαίνουν με κλειδιά και μέγγενη, αλλά αντέχουν μικρότερη πίεση από τα πρεσαριστά.
Μην το μπερδεύετε με το πρεσάρισμα πολυστρωματικού σωλήνα στις υδραυλικές εγκαταστάσεις κτιρίων. Εδώ μιλάμε για ελαστικούς σωλήνες υδραυλικής πίεσης με συρμάτινο οπλισμό. Αν δεν είστε σίγουροι τι σωλήνα έχετε, δείτε πρώτα τι σημαίνουν τα 1SN, 2SN και 4SP στους σωλήνες υδραυλικής πίεσης.
Επιλογή ρακόρ ανά σωλήνα
Το ρακόρ υδραυλικού διαλέγεται για τον συγκεκριμένο σωλήνα, όχι μόνο για το σπείρωμα όπου θα βιδώσει. Η ουρά πρέπει να ταιριάζει στην εσωτερική του διάμετρο. Αν δεν ταιριάζει, μένει χαλαρή και το υγρό διαρρέει. Ο κάλυκας πρέπει να είναι για τον τύπο του: ο 2SN έχει δύο πλέγματα σύρματος, ενώ ο 1SN έχει ένα, και ο καθένας θέλει τον δικό του.
Οι κατασκευαστές σωλήνων εκδίδουν πίνακες πρεσαρίσματος για κάθε σωλήνα τους, με το ρακόρ, τη μήτρα και την τελική διάμετρο. Οι ανοχές διαφέρουν από κατασκευαστή σε κατασκευαστή και δεν είναι εναλλάξιμες. Γι’ αυτό ο σωλήνας, το ρακόρ και ο πίνακας πρέπει να ανήκουν στο ίδιο σύστημα.
| Τι ελέγχετε | Γιατί μετράει |
|---|---|
| Εσωτερική διάμετρος σωλήνα | Ορίζει το μέγεθος της ουράς του ρακόρ |
| Τύπος σωλήνα (1SN, 2SN, 4SP) | Ορίζει τον κάλυκα και τη μήτρα |
| Απογύμνωση ή όχι | Κάποιοι σωλήνες τη ζητούν, άλλοι όχι |
| Σπείρωμα σύνδεσης | Πρέπει να ταιριάζει με το εξάρτημα όπου βιδώνει |
| Πίνακας πρεσαρίσματος | Δίνει τη μήτρα και την τελική διάμετρο |
Στο κατάστημα θα βρείτε ρακόρ αρσενικά με ουρά και θηλυκά με ουρά υψηλής πίεσης, μαζί με τα υπόλοιπα εξαρτήματα υδραυλικής πίεσης. Την ίδια λογική ακολουθούν και άλλοι σωλήνες με ρακόρ, όπως οι ελαστικές καυσίμων με λινά. Οι σφιγκτήρες σωλήνων, αντίθετα, είναι για νερό ή αέρα σε χαμηλές πιέσεις και δεν αντικαθιστούν το πρεσάρισμα σε σωλήνα με συρμάτινο οπλισμό.
Απογύμνωση και μήκος εισαγωγής
Κόψτε τον σωλήνα με πριόνι σωλήνων, κάθετα και καθαρά. Αν το μήκος του έτοιμου σωλήνα είναι κρίσιμο, υπολογίστε και το τμήμα που προσθέτουν τα ρακόρ. Αν η τομή δεν βγει καθαρή, λιμάρετε τα άκρα. Φοράτε γυαλιά προστασίας και στην κοπή και στο πρεσάρισμα.
Καθαρίστε τον σωλήνα από μέσα με βλήμα καθαρισμού, ένα αφρώδες βύσμα που περνά με πεπιεσμένο αέρα, μία φορά από κάθε άκρο. Τα υπολείμματα της κοπής, αν μείνουν, μπορεί να μολύνουν το κύκλωμα και να χαλάσουν τη σύνδεση.
Απογύμνωση είναι η αφαίρεση του εξωτερικού λάστιχου στο τμήμα όπου θα κάτσει ο κάλυκας. Κάποιοι σωλήνες τη ζητούν, ενώ άλλοι είναι φτιαγμένοι για ρακόρ χωρίς απογύμνωση, και ο πίνακας του κατασκευαστή λέει ποιο ισχύει. Όπου χρειάζεται και παραλείπεται, η θερμότητα του υγρού μπορεί να μαλακώσει το εξωτερικό λάστιχο και το ρακόρ να φύγει.
Το μήκος εισαγωγής βρίσκεται με μπλοκ βάθους ή με μέτρηση από το άκρο. Σημαδέψτε το με χοντρή γραμμή κιμωλίας γύρω από τον σωλήνα και σπρώξτε τον μέσα στο ρακόρ, ώσπου το σημάδι να φτάσει στο χείλος του κάλυκα. Αν χρειάζεται, λιπάνετε το λάστιχο, εκτός αν έχει σπειροειδή οπλισμό, όπου οι οδηγίες λένε να μη λιπαίνεται.

Ρύθμιση πρέσας και μήτρας
Η πρέσα ρακόρ δεν ρυθμίζεται με το μάτι. Από τον πίνακα του κατασκευαστή ή το αυτοκόλλητο της πρέσας παίρνετε δύο στοιχεία: τη μήτρα πρεσαρίσματος και την τελική διάμετρο. Οι μήτρες είναι σχεδιασμένες για συγκεκριμένους σωλήνες και ρακόρ, και με λάθος μήτρα μπορεί να μείνουν κενά στη σύνδεση. Πρέσα και όργανα μέτρησης πρέπει να είναι βαθμονομημένα πριν ξεκινήσετε.
Μήτρα
Τοποθετήστε τη μήτρα του πίνακα και λιπάνετε τη βάση της με γράσο λιθίου, όσο χρειάζεται.
Θέση
Περάστε τον σωλήνα μέσα από τη μήτρα και βάλτε τον κάλυκα στη θέση που δείχνουν οι οδηγίες της πρέσας.
Πρεσάρισμα
Λειτουργήστε την πρέσα ώσπου το δαχτυλίδι να κάτσει τελείως στη βάση της μήτρας. Μην αγγίζετε το μηχάνημα πριν από αυτό.
Μέτρηση
Μετρήστε τη διάμετρο σε επίπεδο σημείο του κάλυκα και συγκρίνετέ τη με τον πίνακα.
Η ίδια μήτρα δεν κάνει για όλα. Όταν αλλάζει η διάμετρος ή ο τύπος του σωλήνα, αλλάζει και η μήτρα, πάντα κατά τον πίνακα.
Έλεγχος στεγανότητας
Ο έλεγχος αρχίζει πριν από την πίεση. Αν η διάμετρος πρεσαρίσματος δεν είναι αυτή του πίνακα, ο σωλήνας δεν μπαίνει σε χρήση. Ελέγξτε και το σημάδι κιμωλίας: αν απομακρύνθηκε από τον κάλυκα, ο σωλήνας ή το ρακόρ μετακινήθηκε στο πρεσάρισμα και η σύνδεση απορρίπτεται. Μετά καθαρίστε ξανά και βάλτε τάπες στα δύο άκρα μέχρι την τοποθέτηση.
Η πίεση και η διάρκεια της δοκιμής ορίζονται από το πρότυπο του σωλήνα ή από τον πελάτη. Μια συνήθης δοκιμή αντοχής γίνεται στο διπλάσιο της πίεσης λειτουργίας. Η πίεση κρατιέται 30 έως 60 δευτερόλεπτα και δεν πρέπει να φανεί καμία αστοχία ή διαρροή. Μέσο δοκιμής είναι νερό ή άλλο υγρό κατάλληλο για το λάστιχο, και πριν από τη δοκιμή πρέπει να έχει βγει όλος ο αέρας.
Συνήθη λάθη στο πρεσάρισμα
Τα περισσότερα λάθη δεν φαίνονται με το μάτι. Το ρακόρ μοιάζει σφιχτό, αλλά η σύνδεση αστοχεί όταν ο σωλήνας δουλέψει σε πίεση:
- Ρακόρ ή κάλυκας άλλου κατασκευαστή από τον σωλήνα, που μπορεί να οδηγήσει σε σκασμένο σωλήνα, διαρροή ή άκρο που φεύγει.
- Σωλήνας που δεν μπήκε ως το σημάδι, με κίνδυνο να χαλαρώσει και να βγει από το ρακόρ.
- Μήτρα που κάνει περίπου, αντί για αυτή που ορίζει ο πίνακας.
- Πρεσάρισμα χωρίς μέτρηση της διαμέτρου μετά.
- Παράλειψη απογύμνωσης σε σωλήνα που τη ζητά.
- Σωλήνας που δεν καθαρίστηκε μετά την κοπή.
- Δοκιμή πίεσης με αέρα αντί για υγρό.
- Πρεσαριστό ρακόρ που ξαναχρησιμοποιείται, ενώ είναι μόνιμη σύνδεση.
Δείτε τους σωλήνες υδραυλικής πίεσης →
Συχνές ερωτήσεις
Μπορώ να πρεσάρω ρακόρ υδραυλικού χωρίς πρέσα;
Μπορώ να βάλω ρακόρ άλλου κατασκευαστή στον σωλήνα μου;
Πώς ξέρω ότι το πρεσάρισμα έγινε σωστά;
Χρειάζεται απογύμνωση ο σωλήνας πριν το πρεσάρισμα;
Πηγές
- Cross Company, Technical Guide: Step-By-Step Hydraulic Hose Assembly. https://www.crossco.com/resources/technical/step-step-hydraulic-hose-assembly/
- Cross Company, Never Mix & Match: Hydraulic Hose & Fittings Tips. https://www.crossco.com/blog/never-mix-match-hydraulic-hose-fittings-tips
- Titan Fittings, Why The Right Crimp Spec Is Important For Hydraulic Hose End Fittings. https://www.titanfittings.com/Articles.asp?ID=394
- Hydraquip, How to Crimp a Hydraulic Hose. https://www.hydraquip.com/how-to-crimp-a-hydraulic-hose/
- Kimball Midwest, Crimp Fittings vs. Field Attachable Hose Ends in Hydraulics. https://blog.kimballmidwest.com/crimp-fittings-vs.-field-attachable-hose-ends-in-hydraulics
- Hose and Fittings, Testing Hydraulic Hose Assemblies. https://www.hoseandfittings.com/product-groups/hydraulic-hoses/testing/
- Power & Motion, Guidelines for Conducting Hose Testing. https://www.powermotiontech.com/hydraulics/hose-tubing/article/21887240/guidelines-for-conducting-hose-testing
Ζητήστε προσφορά ή πληροφορίες
Συμπληρώστε τη φόρμα και θα επικοινωνήσουμε μαζί σας το συντομότερο δυνατό.
