How-to
Διάμετρος σωλήνα και ροή: πώς υπολογίζετε τι χρειάζεστε
Η διάμετρος καθορίζει πόσο υγρό περνάει και πόση πίεση χάνετε. Δείτε τη σχέση διαμέτρου–παροχής–ταχύτητας με έναν απλό υπολογισμό και πρακτικά παραδείγματα.
Η σωστή διάμετρος σωλήνα είναι ισορροπία: πολύ μικρή «στραγγαλίζει» τη ροή και ανεβάζει τις απώλειες πίεσης· πολύ μεγάλη κοστίζει άσκοπα. Το κλειδί είναι η εσωτερική διάμετρος σε σχέση με την παροχή που θέλετε.
Παρακάτω θα δείτε γιατί η διάμετρος καθορίζει τη ροή, πώς να την υπολογίσετε με μια απλή σχέση, και έναν πίνακα με ενδεικτικές παροχές ανά διάμετρο.
Γιατί η διάμετρος καθορίζει τη ροή
Η παροχή (Q) ισούται με τη διατομή του σωλήνα (A) επί την ταχύτητα του ρευστού (v): Q = A × v. Επειδή η διατομή αυξάνεται με το τετράγωνο της διαμέτρου (A = π·D²/4), μια μικρή αύξηση διαμέτρου δίνει πολύ μεγαλύτερη παροχή.
Το πρακτικό συμπέρασμα: αν διπλασιάσετε τη διάμετρο, η επιφάνεια διέλευσης τετραπλασιάζεται. Γι’ αυτό μια «λίγο μεγαλύτερη» διάμετρος συχνά λύνει προβλήματα χαμηλής παροχής.
Εσωτερική vs εξωτερική διάμετρος
Για τη ροή μετράει η εσωτερική διάμετρος (ID), όχι η εξωτερική (OD). Δύο σωλήνες με ίδια εξωτερική διάμετρο μπορεί να έχουν διαφορετική εσωτερική, ανάλογα με το πάχος τοιχώματος.
Όταν διαλέγετε σωλήνα, ελέγχετε πάντα την εσωτερική διάμετρο και ταιριάζετέ την με το στόμιο της αντλίας ή του εξαρτήματος. Δείτε τη γκάμα στους εύκαμπτους σωλήνες.
Παροχή, ταχύτητα & απώλειες πίεσης
Η ταχύτητα του ρευστού πρέπει να μένει σε λογικά όρια. Ενδεικτικά: για νερό στην αναρρόφηση ~1–1,5 m/s, στην κατάθλιψη ~1,5–3 m/s, για πεπιεσμένο αέρα ~10–20 m/s, για υδραυλικά υπό πίεση ~3–5 m/s. Πολύ υψηλή ταχύτητα σημαίνει θόρυβο, φθορά και μεγάλες απώλειες.
Οι απώλειες πίεσης αυξάνονται απότομα όσο μικραίνει η διάμετρος και όσο μεγαλώνει το μήκος. Σε μακριές γραμμές ή σε εφαρμογές υψηλής πίεσης, ανεβάστε λίγο τη διάμετρο για να κρατήσετε σταθερή πίεση στο άκρο.
Σωλήνες διαφόρων διαμέτρων
Ενδεικτικοί τύποι για νερό, αέρα, υδραυλικά και αναρρόφηση, σε διάφορες διαμέτρους.
ΣΩΛΗΝΑΣ ΝΕΡΟΥ RUBBER ΜΕ ΛΙΝΑ 7/21 BAR έως 70°C
Ελαστικός σωλήνας νερού με λινά, 7/21 bar, μεσαίες διάμετροι.
Σωληνας Αερος Ελαστικος Ιταλιας 20/60 Bar
Ελαστικός σωλήνας αέρος 20/60 bar για κομπρεσέρ.
Σπιραλ Rll – Rilsan 30 Μτρ Αερος Italy
Σπιράλ RILSAN για αναρρόφηση & μεταφορά.
Πίνακας διαμέτρων: ενδεικτική παροχή
Ενδεικτική παροχή νερού ανά εσωτερική διάμετρο, σε δύο ταχύτητες. Τιμές για γρήγορη εκτίμηση.
| Εσωτ. διάμετρος | Ίντσες | Παροχή @1,5 m/s | Παροχή @2,5 m/s |
|---|---|---|---|
| 13 mm | 1/2″ | ~0,7 m³/h | ~1,2 m³/h |
| 19 mm | 3/4″ | ~1,5 m³/h | ~2,5 m³/h |
| 25 mm | 1″ | ~2,6 m³/h | ~4,4 m³/h |
| 32 mm | 1¼” | ~4,3 m³/h | ~7,2 m³/h |
| 38 mm | 1½” | ~6,1 m³/h | ~10,2 m³/h |
| 50 mm | 2″ | ~10,6 m³/h | ~17,7 m³/h |
Υπολογισμός σωστής διαμέτρου σε 4 βήματα
Βρείτε την παροχή Q
Ορίστε πόσο υγρό θέλετε ανά ώρα (m³/h) ή ανά δευτερόλεπτο (m³/s). Μετατρέψτε: 1 m³/h = 0,000278 m³/s.
Επιλέξτε ταχύτητα v
Διαλέξτε λογική ταχύτητα για το ρευστό (π.χ. ~1,5 m/s για νερό κατάθλιψης, ~15 m/s για αέρα).
Υπολογίστε τη διατομή A
Η διατομή είναι A = Q / v (σε m²). Δίνει την ελάχιστη επιφάνεια διέλευσης που χρειάζεστε.
Βρείτε τη διάμετρο D
D = √(4A / π), σε μέτρα. Πολλαπλασιάστε ×1000 για χιλιοστά και στρογγυλέψτε στην αμέσως μεγαλύτερη τυπική διάμετρο.
Παράδειγμα υπολογισμού
Θέλετε να μεταφέρετε 3 m³/h νερό με ταχύτητα ~1,5 m/s. Μετατροπή: 3 m³/h = 0,000833 m³/s. Διατομή A = 0,000833 / 1,5 = 0,000556 m². Διάμετρος D = √(4 × 0,000556 / 3,14) ≈ 0,0266 m ≈ 27 mm.
Στρογγυλεύετε στην αμέσως μεγαλύτερη τυπική διάμετρο, δηλαδή σε 1¼” (≈32 mm) για άνεση και χαμηλότερες απώλειες, ειδικά αν η γραμμή είναι μακριά.
Δείτε τους εύκαμπτους σωλήνες →
Συχνές ερωτήσεις
Πόσα κυβικά νερό περνάει μια σωλήνα 2 ιντσών;
Πώς υπολογίζω τη διάμετρο σωλήνα από την παροχή;
Μετράει η εσωτερική ή η εξωτερική διάμετρος για τη ροή;
Τι ταχύτητα ρευστού να χρησιμοποιήσω στον υπολογισμό;
Γιατί μια μεγαλύτερη διάμετρος βοηθά τόσο;